Thuê nhà dài hạn ở Đà Nẵng thì phí môi giới thường do chủ nhà trả: nửa tháng tới một tháng tiền thuê cho khách ký một năm, ít hơn với thời hạn ngắn. Người thuê không trả gì cho môi giới, và nếu bạn bị đòi "phí tìm nhà" hay "phí dẫn xem", đó không phải luật của thị trường mà là sáng kiến của ai đó. Dưới đây là tiền đi thế nào giữa chủ nhà, môi giới và bạn, khi nào người thuê bị đòi phí, và cách nhận ra mình đang nói chuyện với ai: công ty môi giới, môi giới cá nhân, hay người trong nhóm Facebook dùng ảnh của người khác.
Thị trường vận hành thế nào
Ở Việt Nam chủ nhà muốn cho thuê dài hạn, nhất là cho người nước ngoài, thường gửi căn cho nhiều môi giới cùng lúc và trả cho người đưa được khách. Mức phổ biến là nửa tháng tiền thuê cho hợp đồng sáu tháng và một tháng cho hợp đồng một năm; ba tháng thì ít hoặc không có, nên môi giới ngại thời hạn ngắn. Phí này nằm sẵn trong giá: chủ biết sẽ mất một tháng và đặt giá thuê có tính điều đó. Vì thế căn "chính chủ không phí" chưa chắc rẻ hơn; nhiều khi là cùng giá nhưng không có ai chịu trách nhiệm về hợp đồng.
Khi nào người thuê bị đòi phí
- Thuê theo ngày và "theo tháng": ở đó người thuê trả, vì chủ không trả. Không áp dụng cho thuê dài hạn.
- Môi giới không có thoả thuận với chủ nhà: họ thấy tin rao, dẫn bạn đi xem và muốn được ai đó trả. Thường là nửa tháng "phí dịch vụ". Trả hay không là việc của bạn, nhưng môi giới kiểu này không bảo đảm gì sau khi ký.
- Phí hai đầu, cả chủ lẫn khách. Có xảy ra, không phạm luật, nhưng nói về môi giới nhiều hơn mọi đánh giá.
- Phí dẫn xem, phí giữ chỗ, phí "làm giấy tờ": đừng trả cho tới khi thấy hợp đồng và hiểu phí đó cho cái gì.
Quy tắc đơn giản: trước khi ký hợp đồng thuê bạn không trả ai cái gì, và sau đó bạn trả tiền cọc và tiền thuê theo hợp đồng. Mọi thứ khác bàn trước, không bàn sau. Hợp đồng và cọc vận hành thế nào có trong bài hợp đồng và tiền cọc.
Công ty môi giới, môi giới cá nhân và người trong nhóm
Ba loại khác nhau, và người ta nhầm suốt.
Công ty môi giới là pháp nhân có văn phòng, website và thoả thuận với chủ nhà; chịu trách nhiệm về văn bản hợp đồng, dẫn xem những căn đã tới tận nơi, lấy phí từ chủ. Môi giới cá nhân là người Việt hoặc người nước ngoài có danh sách chủ nhà, làm việc dưới tên mình, thường rành từng toà hơn; kiểm tra xem họ có liên hệ thẳng với chủ hay chỉ qua một môi giới khác. Người trong nhóm đăng lại tin của người khác kèm tiền chênh hoặc đòi đặt cọc trước; họ chưa từng thấy căn hộ và không làm hợp đồng. Nhận ra lừa đảo từ tin nhắn đầu tiên thế nào có trong bài thuê căn hộ từ xa.
Ở chúng tôi thì thế nào
Môi giới của chúng tôi làm việc với chủ nhà khắp Đà Nẵng. Chúng tôi làm gì ở từng bước có ở trang cách thuê; chúng tôi là ai ở trang về chúng tôi.
Với chủ nhà: cho thuê qua chúng tôi tốn bao nhiêu và gồm gì có ở trang dành cho chủ nhà.
Tính ra tiền là bao nhiêu
Với chủ căn hộ 25 triệu một tháng: 12,5-25 triệu một lần cho khách ký một năm. Với người thuê theo cách này: không đồng nào. Được báo giá rồi "cộng phí môi giới" thì cộng lại và so với thị trường: trung vị theo toà có trên các trang toà nhà và trong bài giá thuê căn hộ Đà Nẵng theo toà. Căn đang có và giá thuê ở trang cho thuê căn hộ Đà Nẵng.
Danang Homii


