Danang Homii
Hợp đồng thuê nhà ở Đà Nẵng thường là hai ba trang tiếng Việt, cọc một tháng và một cái bắt tay. Cách này chạy được nhiều hơn người ta tưởng, và hỏng đúng ở hai chỗ: khi trả lại tiền cọc và khi một bên dọn đi sớm. Dưới đây là hợp đồng phải ghi gì để cả hai chỗ không hỏng, tiền cọc vận hành thế nào, nên ghi thêm gì và gạch gì. Đây là thực tế thị trường, không phải tư vấn pháp lý; tranh chấp thì tìm luật sư.
Hình thức: ngôn ngữ và chữ ký
Với người thuê là người Việt, hợp đồng tiếng Việt là đủ. Với người nước ngoài, hợp đồng chỉ tiếng Việt vẫn hợp pháp nhưng họ không đọc được, và khi tranh chấp sẽ cãi nhau về văn bản mình không hiểu. Hợp đồng song ngữ có điều khoản bản nào ưu tiên khi lệch nhau là chuẩn cho giao dịch với người nước ngoài. Chúng tôi chỉ ký loại đó. Mẫu và cách làm có trong bài hợp đồng thuê nhà song ngữ. Công chứng không bắt buộc với thuê nhà giữa cá nhân; chữ ký chủ nhà đúng như giấy tờ tuỳ thân và chữ ký của bạn là đủ. Nên xem bản sao căn cước hoặc hộ chiếu chủ nhà trước khi ký: tên trong hợp đồng phải khớp.
Địa chỉ căn hộ ghi theo quy định mới: số nhà, đường, phường, thành phố, không có quận; vì sao thì xem bài tên phường mới của Đà Nẵng.
Hợp đồng phải có gì
- Các bên: chủ nhà theo giấy tờ tuỳ thân, bạn theo giấy tờ của bạn; với người nước ngoài, số và hạn visa không bắt buộc nhưng hay được hỏi.
- Căn hộ: địa chỉ tới tầng và số căn, diện tích, trong căn có gì, nội thất và thiết bị liệt kê hoặc phụ lục có ảnh.
- Thời hạn: ngày bắt đầu và kết thúc, điều kiện gia hạn, báo trước bao nhiêu ngày khi dọn đi. Thường 30 ngày.
- Giá: số tiền mỗi tháng, loại tiền, ngày trả, cách trả, ai chịu phí ngân hàng. Điều khoản giá không đổi trong suốt thời hạn.
- Tiền cọc: số tiền, đã nộp khi nào, điều kiện và thời hạn trả lại sau khi dọn đi, bằng loại tiền nào.
- Gồm gì: phí quản lý, chỗ để xe, internet, dọn dẹp. Tách riêng: điện, nước, gas, và theo giá nào; chi tiết trong bài tiền điện nước ở Đà Nẵng.
- Sửa chữa: chủ sửa gì, bạn sửa gì. Chuẩn: chủ sửa cái tự hỏng, bạn sửa cái bạn làm hỏng.
- Khai báo tạm trú: nghĩa vụ của chủ nhà và thời hạn; đó là gì có trong bài đăng ký tạm trú cho người thuê.
- Dọn đi sớm: bạn mất gì, và chủ mất gì nếu chủ chấm dứt.
- Biên bản bàn giao có chỉ số công tơ và ảnh, làm phụ lục.
Tiền cọc
Bao nhiêu: một tháng tiền thuê với căn hộ thường, hai tháng với căn đắt và biệt thự. Cọc ba tháng hoặc trả trước sáu tháng không phải chuẩn; đó là lý do để thương lượng hoặc bỏ đi.
Bằng gì: loại tiền của giá thuê. Thanh toán ở Việt Nam theo luật bằng tiền đồng; giá ghi bằng USD trong hợp đồng với người nước ngoài thường kèm số tiền đồng quy đổi theo tỷ giá ngày trả, và trả lại cọc phải theo cùng logic.
Khi nào trả lại: sau khi dọn đi, sau khi đối chiếu căn hộ với biên bản bàn giao và thanh toán hoá đơn cuối. Ghi thời hạn vào hợp đồng: bảy ngày là hợp lý, "sau khi có hoá đơn điện" mà không có thời hạn thì không.
Được giữ lại chính đáng: hoá đơn chưa trả, hư hỏng vượt quá hao mòn bình thường theo biên bản. Không nên giữ lại: nội thất cũ đi, vết treo tranh, tiền dọn dẹp nếu không ghi trong hợp đồng. Tranh cãi hay gặp nhất chính là "hao mòn bình thường", và cách bảo vệ duy nhất là biên bản chi tiết có ảnh lúc nhận nhà.
Tiền cọc chuyển cho chủ nhà có tên trong hợp đồng, nên chuyển khoản hoặc biên nhận phải đúng tên người đó. Lúc nhận nhà chúng tôi lập biên bản có ảnh và chỉ số công tơ, lúc trả nhà đi lại căn hộ theo đúng biên bản đó.
Thời hạn và dọn đi sớm
Chuẩn là sáu hoặc mười hai tháng; tối thiểu của chúng tôi là ba. Người thuê dọn đi sớm thường mất cọc nếu không tìm được người thay; ghi vào hợp đồng rằng báo trước 30 ngày và có người thuê mới thì cọc được trả lại. Chủ nhà chấm dứt sớm phải chịu ngang bằng: trả lại cọc cộng bồi thường bằng tiền cọc. Không đối xứng thì điều khoản không có tác dụng.
Gia hạn: bằng văn bản trước một tháng, giá cho kỳ mới thoả thuận trước. Chủ nhà tăng 5-10% mỗi năm; thương lượng được, nhất là khi bạn trả đúng hạn.
Thanh toán
Mỗi tháng một lần, ngày cố định, chuyển khoản vào tài khoản chủ nhà có nội dung. Tiền mặt chỉ khi có biên nhận. Yêu cầu trả trước ba hoặc sáu tháng có gặp và làm giá giảm, nhưng tăng rủi ro; chỉ làm với chủ nhà bạn đã gặp và hợp đồng bạn đã đọc.
Phí môi giới ở Việt Nam thường do chủ nhà trả; ai trả bao nhiêu có trong bài ai trả phí môi giới.
Gạch đi hoặc viết lại
- "Tiền cọc không hoàn lại" mà không có điều kiện.
- Giá điện phẳng trên 4.000 đồng/kWh không có lý do.
- Quyền của chủ nhà vào căn hộ không báo trước.
- Cấm khách và cấm đăng ký người ở thứ hai khi bạn đi hai người.
- Phạt trả chậm tính phần trăm mỗi ngày.
- "Dọn dẹp khi trả nhà do người thuê chịu" mà không có số tiền.
Trước khi ký
Đọc cả hai bản, đối chiếu số tiền và ngày tháng, xin ảnh giấy tờ tuỳ thân của chủ nhà, đi căn hộ theo checklist xem căn hộ và ghi mọi thứ hỏng vào biên bản. Ký từ xa thì thứ tự các bước có trong bài thuê căn hộ từ xa. Toàn bộ các bước giao dịch ở trang cách thuê, căn đang có ở trang cho thuê căn hộ Đà Nẵng.
